6 januari 2021

Een koude start

Het is Oudejaarsavond. Joep doet zijn conference op TV.
De oliebollen liggen in een schaaltje op tafel, daarnaast staat een stevige rode wijn uit Argentinië, een heerlijke Malbec.
Dit idyllisch moment wordt echter verstoord door een opmerking: ‘Ik heb het gevoel dat het hier kouder wordt’.
Terstond contoleer ik de temperatuur op de display en constateer dat die gezakt is naar 18 gr. C.
Ik controleer de Cv-ketel en de waterdruk. De gruwelijke werkelijkheid laat me weten dat de boel zich in storing bevindt. C7 betekend, defect aan het ventilatiesysteem.
Het moment kan niet slechter uitgekozen zijn met drie vrije dagen voor de boeg.
Op Nieuwjaarsdag hebben we een monteur laten komen om de zaak te verhelpen, echter hij komt met de slechtste mededeling dat er onderdelen vervangen moeten worden. En dat kan niet eerder dan op maandag.
Daar zitten we dan in ons aan elkaar geritste slaapzakken op de bank. We warmen ons op met Glühwein en opgewarmde oliebollen uit de oven.
Een slechter start van een Nieuwjaar kun je je niet wensen.

Toch heeft deze oncomfortabele situatie ons ook positieve dingen gebracht.
Het samen doorstaan van de kou in de kamer (10 gr. C.) knus in de slaapzak hebben ons er doorheen gesleept en de gesprekken die voortvloeide uit het feestdagenspel van Vertellis. Een vraag en antwoordspel.
Ook de TV bracht ons veel vertier.

Maar het allerbelangrijkste: “Het verheugen op de warmte die weer terug zou komen”.

Jans, januari 2021

———————————————————————————————————————-

5 januari 2021

Oliebollen blues

In januari heb ik altijd moeite om op te starten. Na een drukke, ‘andere’ maand is de balans ver te zoeken. De Lock down maakt het er allemaal ook niet beter op. Het eerste wat ik doe is ruimte maken; kerstboom weg, lampjes, versiering, restjes opmaken en schalen en bakblikken in de kast. Daarna een flinke wandeling om het hoofd leeg te krijgen – en de buik. 🙂 Als ik weer thuis ben kan ik schoon beginnen. De klussen weer oppakken, plannen maken en aan de slag. Op een nieuwe pagina, op een leeg schrijfblad, een wit tekenblok.
Maar dán.
Het lukt niet altijd om m’n hoofd leeg te maken. Er ligt een drempel van terugblikken, zorgjes, lusteloosheid en een ‘waar moet ik beginnen’ gevoel. Wat dan gebeurt is dat ik onnuttige dingen ga doen om iets om handen te hebben; twee kopjes en een lepeltje in de vaatwasser zetten, een gelig blaadje van de kamerplant plukken, de tuin bekijken waar nog niet veel te zien is, een kerstkaart die gevallen is weer ophangen, het vier januari-blaadje van de kalender scheuren …

Vijf januari – tip voor een lichter leven
wat je zaait zal je oogsten
wat je uitstraalt trek je aan
wat je geeft zal je ontvangen
en wat je gelooft krijg je gedaan

Kijk, dáár kan ik mee verder!
Ik geef mezelf een flinke schop, zodat die laatste oliebol ook verdwenen is.

Marieke, januari 2021

———————————————————————————————————————-

20 december 2020

Troostwoorden

Hoe goed kan het zijn als er reacties komen op onze pennenvruchten. Als dichter en schrijver maak je openbaar wat je beweegt en beweert. Reacties kunnen veel teweeg brengen (ik wil het even niet hebben over nonsens en taalgeweld in de sociale media).
Ik wil juist graag reppen over de kracht van teksten, die tot nadenken stemmen. Kunnen onze gedichten helpen genezen?
Ingrid met haar zachte dichterlijke toon geeft beelden weer, die voor mij glashelder spreken: de blauwige weerschijn van sneeuw voelbaar in haar laatste gedicht, dat resoneert nog na.
Jans komt op een eigen wijze nader, als hij in zijn gedicht bij op het opstaan een sfeer opsnuift en pas daarna ontdekt: ‘Er ligt sneeuw!’ Die vreugde komt binnen om dit witte wonder uit de lucht.
Marieke op haar beurt kan zo heerlijk sprankelen, want ze laat lichtjes branden door de ernst van de dag heen. Zij eindigt met een kwinkslag, de lichtpuntjes die er zijn.
Mij laat een goede kennis in de rouw weten, dat ze uit de poëziebundel van ons jubileum aan een gedicht zo’n troost ondervindt: ‘Niemandsland’. Dat doet goed om te horen.

De waarde van lezen wordt nog eens door Katja de Bruin in de VPRO-gids van 19 december hartstochtelijk benoemd: ‘Pijnstillers van papier’, alleen de titel al! Want lezen helpt genezen. Literatuur die ertoe doet kan zelfs fysieke pijn verlichten. Zo hebben verpleeghuisbewoners baat bij voorlezen, het helpt. Zij reageren wel op verhaaltjes van W.G. van der Hulst of Annie M.G. Schmidt. Een vorm van bibliotherapie, al een eeuwlang welbekend als therapeutisch hulpmiddel bij behandelingen. Troostteksten dus.
Tot slot hoort de uitkomst van ons dichterlijke werk tot de rustgevende activiteiten, de ontspanning die het geeft, inzichten. Een hand om de woorden die dichters willen aanreiken. Want als je leest ben je niet alleen in de werelden van het goede boek of van de bundel.
Een klein geschenk, want samen.

Isis, december 2020

———————————————————————————————————————-

26 november 2020

In beeld gebracht

In deze ongemakkelijke tijden kom je toch ook veel moois tegen, dat wat door alle tijden heen blijft gelden. Hetgeen niet alleen toepasselijk is maar ook herkenbaar.
Het overkomt mij:
Het dichten staat me na, evenzeer als de kunst. Zo ben ik een aantal jaren actief binnen de Senia-leeskring. Met ons zessen bestuderen we kunstgeschiedenis en komen regelmatig bij elkaar om een gekozen boek te bespreken.
Het is een waar genot! Hoe werkt het?
Samen literatuur lezen geeft een houvast waarbinnen je afspraken hebt gemaakt en een gericht doel binnen de tijd die ervoor staat. Dat helpt. Ieder kunstboek heeft een ‘leeswijzer’ opgesteld door de landelijke organisatie. Stel je voor: Senia heeft inmiddels 1.400 aangesloten groepen! Naast kunstgeschiedenis op het gebied van biografieën, geschiedenis en filosofie. Ik vind fijne raakvlakken met de taal- en dichtkunst.
Hieronder wil ik je daarom laten meegenieten van een gedicht van K.P. Kavafis, tijdloos van waarde:

‘In beeld gebracht’
“Ik let aandachtig op mijn werk en heb het lief.
Maar het langzaam vorderen van de compositie ontmoedigt me vandaag.
De dag heeft mij beïnvloed. En zijn aanblik wordt aldoor donkerder.
Aldoor wind en regen.
Ik verlang meer naar het zien dan naar het praten.
Op het schilderij bekijk ik nu met aandacht een knappe jongen die dicht bij de bron rustig is gaan liggen, waarschijnlijk moe geworden van het lopen.
Wat een knappe jongen, wat een goddelijke middag heeft hem overvallen om hem daar in slaap te brengen.
Zo zit ik lange tijd en kijk met aandacht.
En weer in de kunst terug, kom ik tot rust na de arbeid die zij gaf.”

De Griekse dichter K.P. Kavafis (1863-1933) bracht het grootste deel van zijn leven in Alexandrië door.
Pas na zijn dood nam hij zijn plaats in op de Helicon van de wereldliteratuur

Isis, november 2020

———————————————————————————————————————-

26 november 2020

Gelukt!
Een gedicht gemaakt van de woorden uit mijn boekje.
Staat inmiddels ook op deze site.
En daar springt één woord uit – herinnering.
Op deze donkere dagen is dit woord ook wel van toepassing. Vaak sta je in deze tijd even stil bij dingen van vroeger. Je denkt aan familie, vrienden van toen, bekijkt foto’s of oude filmpjes.
Zo zag ik deze week weer eens een filmpje van onze kinderen, toen ze nog heel klein waren. Soms ben je dingen gewoon helemaal vergeten en als je dan weer een beeld ziet komt alles ineens boven.
Ik zag onze jongste dochter – toen twee jaar – met een enorm boek op schoot. Heel ernstig kijkend en bladzijde voor bladzijde omslaand was ze aan het voorlezen. In haar eigen taaltje, maar met zo veel overgave, dat het heel echt was. Accenten, hoge en lage tonen, ritme, alles zat er in.
Puur op klank was het een genot om naar te luisteren.
Taal is zo mooi! Om te lezen, maar vaak nog mooier om te horen. Een goede, prettige stem is altijd heel fijn bij een luisterboek. Alleen al de klanken zijn
rustgevend. En bij een spannend verhaal kun je er helemaal in mee gaan.
Als ik een tekst in dialect of vreemde taal lees, doe ik dat trouwens vaak hardop. Dan is het op de een of andere manier beter te begrijpen.
Ook een gedicht wordt mooier als je het hardop leest. Vooral als er veel klankrijm in zit en een mooi ritme. Daarom gaan gedichten en muziek ook zo goed samen.
Hè! Ik hoop dat we snel weer op ons podium mogen.

Marieke, november 2020

———————————————————————————————————————-

11 november 2020

Vandaag kom ik hem weer tegen. Mijn opschrijfboekje.
Zit altijd in de tas voor als ik onderweg iets tegenkom wat ik wil onthouden. Een paar mooie regels voor een gedicht bijvoorbeeld.
En daarna is het natuurlijk wel de bedoeling dat je daar iets mee gaat doen. Tja, en dat schiet er bij mij nogal eens in. Het boekje blijft in de tas en ik ben het al lang weer vergeten. Het is al heel lang geleden dat ik er ingekeken heb.
In deze tijd van ongeregeldheid en thuiszitten is dat ook niet zo gek.
Er valt een briefje uit als ik hem open. Een bonnetje van Boekhandel Bijleveld in Utrecht. De datum is nauwelijks te lezen – 14 augustus 2018 – met een bedrag van 14 euro 95. Geen idee wat ik daar toen gekocht heb. Ja een boek waarschijnlijk, maar dat hoeft natuurlijk niet.
En waarom bewaar je zoiets.
Al bladerend zijn er meer dingen waarbij ik me afvraag waarom ik ze in hemelsnaam opgeschreven heb. Losse woorden of kleine zinnen waar ik niets van snap. Nee, nu niet meer natuurlijk.
Ook staan er afspraken in. Ik hoop maar dat ik er geweest ben.
Titels van boeken, liedjes, telefoonnummers van mensen die ik niet ken, to-do lijstjes. Er zijn ook blaadjes uitgescheurd. Dat kunnen er makkelijk meer worden, bedenk ik. Maar dan krijg ik een ander idee.
Van elke bladzijde waar iets staat schrijf ik een woord op en zet dan een kruis door het geheel. Na een tijdje heb ik negentien pagina’s doorgestreept en dus ook negentien woorden verzameld. Daar ga ik straks eens lekker mee knutselen. Wie weet rolt er een mooi gedicht uit.
Het boekje stop ik weer in de tas, met nog genoeg lege bladzijden om weer nieuwe woorden te verzamelen.
Als het gedicht wat geworden is zet ik het voor jullie op onze website;)
En verder …
als je even tijd hebt, probeer het ook eens. Woorden kun je overal vinden!

Marieke, november 2020

———————————————————————————————————————-

6-11-2020

Als de maan schijnt door de bomen…
… dan denken we natuurlijk meteen aan het welbekende sinterklaaslied.
En precies zo is het bij mij opgekomen, dat ik in een ritme belandde waarop een
nieuw gedicht zijn gezicht kon laten zien.
Ook dáár ging wat aan vooraf, namelijk een kleine opdracht om een gedicht te schrijven.
Deze kwam van de nachtburgemeester van Hengelo, Marijke Agterbsoch.
Want sedert juni 2020 staat er drie maanden lang een gedicht van een Hengelose
dichter op ‘De Muur’ tegenover de Lambertusbasiliek in hartje stad.
De gemeente Hengelo werkt hieraan mee en elke letter wordt heel precies op plaat gezet.

Het eerste gedicht was van de hand van onze huidige stadsdichter Hettie Franken.
Het gedicht wat nu te lezen valt is van de hand van Wynand Buursink.
Op donderdag 17 december wordt om 16.00 uur mijn gedicht onthuld.
De titel is nu bekend en de rest blijft nog even verrassing!
Als ons dichterscollectief een thema kiest of een opdracht helpt mij dit vaak:
het is mijn ervaring geworden, dat ik me goed kan focussen wanneer dit gebeurt;
dan gaat het onderwerp in me leven. Het is of het onderbewuste er mee speelt, associaties
komen boven wanneer je iets leest, bekijkt, meemaakt. Dromenland helpt ook!
In het geval van mijn opkomende nieuwe gedicht zie ik de ruimte voor me daar
bij de basiliek, voel de sfeer rondom en de ruimte. Ik ‘zie’ hoe mensen – terwijl ze eenvoudig beneden over de straatstenen lopen – omhoog kijken, de woorden in zich opnemen en betekenis kunnen ontdekken.
Het is de woordkunst om zeker in dit geval kort en krachtig te zijn, de essentie te vinden
wat kan neerdwarrelen in ieders geest.

Isis, november 2020

———————————————————————————————————————-

25-10-2020

De workshop.

In aanloop naar een Poetry Slam wedstrijd in Almelo organiseert Ellen Deckwitz enkele jaren geleden een workshop voor potentiële strijders.
Het is een bijzondere belevenis om met een groep van twaalf dichters aan de slag te zijn. Het tempo ligt hoog. Binnen twintig minuten moeten we klaar zijn met het maken van een gedicht over een onderwerp uit de zaal waarin de workshop plaats vindt. Ten minste moet er dan een geraamte voor een gedicht voorgelezen worden dat we later kunnen verfijnen. Ellen zegt: “Je kunt een gedicht over alles maken, zelfs als je in een bushalte staat zijn er genoeg mogelijkheden om over te schrijven.”

De onderwerpen zijn zichtbaar terwijl het werkstuk voorgedragen wordt. Ze variëren van een kroonluchter tot de biertap en het nostalgische persje op tafel. Ik voel de spanning in mezelf als ik iets over de spotjes aan het plafond voorlees. Ik wilde een sfeer van dreiging oproepen en dat lukte me niet helemaal. Maar de aanzet is gegeven om in de dagen die nog tot de wedstrijd resten mijn gedicht ‘in de kroeg’ te maken. Ik kon zelfs nog een lichte toon in het geheel brengen waar ik in het begin helemaal niet aan gedacht had.

Ik ben tevreden met het resultaat.

Ingrid, oktober 2020

———————————————————————————————————————-

19-10-2020

Hulst

Wat zal ik voor ons nieuwe Dichters Blog schrijven.
Die gedachte neem ik mee op mijn maandagochtendwandeling.
Waar schrijf je over. Hoe kom je aan een onderwerp.
Dat is ook altijd het meest lastige bij het maken van een gedicht. Er kan een gebeurtenis zijn die je aanspreekt, soms komt er spontaan iets omhoog ploppen. Maar meestal is het zoeken. Een nieuwsbericht kan dan helpen of een foto.
Misschien moet ik dát vanmorgen doen, foto’s maken. Dat kan, want vandaag heb ik, wat ik normaal niet doe, mijn mobiel meegenomen.
Misschien kan ik iets doen met hulst, die is nu op z’n mooist met al die besjes. En het doet me onmiddellijk denken aan vroeger. Wij maakten een hut in zo’n hulststruik. Altijd lastig om daarin te komen met al die stekels, maar een prima plek, die ook in de winter beschutting bleef geven.
Daar kan ik wel iets mee. Op mijn route kom ik langs hulst, dus dat komt goed uit.
Ik vervolg mijn weg over de Es en doe er vandaag iets langer over, want het is een prachtige morgen. Het licht komt voorzichtig door de mist kijken en ik zie heel veel beelden die ik vast móet leggen. Landschappen, uitgebloeide bloemen of juist dappere bloemen die nog staan, spinrag op vreemde maar fotogenieke plekken, een dalende reiger die net te snel is.
Uiteindelijk kom ik ook bij mijn hulst, een flinke struik aan de rand van het wandelpad.
Hoezeer ik ook probeer het goede shot te vinden, ik zie het niet, van geen kant!
Nou ja, laat maar zitten. Ik heb genoeg mooie plaatjes gemaakt vanmorgen.

En zo gaat dat nu ook vaak bij het maken van een gedicht. Je hebt iets in gedachten en je komt op heel andere plekken uit. Daar hou ik van 

Marieke, oktober 2020

———————————————————————————————————————-

19-10-2020

Hoe schrijf je een gedicht?

Dat is een vraag die mij al enkele keren gesteld is. Ik heb er geen algemeen antwoord op omdat bijna iedere keer de aanloop naar een gedicht anders is.
Het kan een zin zijn die iemand uitspreekt en die mij tot nadenken aanzet. Of een melodie. Of een foto. Of een boek of krantenartikel dat ik lees. Een ervaring op een reis. Een herinnering.
Ook dromen zijn bij mij vaak aanleiding voor een gedicht.

Het kan ook een opdracht zijn met een bepaald thema. Zo is mijn gedicht ‘erfgoed’ ontstaan.
De opdracht kwam van de bieb in Hengelo. Erfgoed. Ik had nog nooit dieper over die term nagedacht en zeker niet in betrekking tot mezelf.
Hans Hoes legde in het schrijverscafé uit dat het woord uit twee delen bestaat. En dat we materieel en immaterieel erfgoed kunnen onderscheiden.
Ik schreef enkele trefwoorden op. Legde een schrijfblok en pen naast mijn bed. Toen ik wakker werd waren er nieuwe woorden en een idee dat ik kon uitwerken.

Een andere keer kan het lang duren voordat een gedicht ontstaat en verwerp ik beelden die ik aanvankelijk onmisbaar vond. Toch blijven de gedachten in je hoofd rondgaan en ineens zijn er de passende woorden. Die dragen zich vanzelf aan. Ik de beginfase weet ik ook dat ik een woord ga vervangen door een woord dat beter de lading dekt. Soms zelfs een hele zin.

Tijdens het schrijven lees ik mijn tekst hardop en voel daardoor het ritme. Het moet lopen en niet ergens haken.

Ik heb geen recept om een gedicht te schrijven. Wel is het fijn om heel veel ingrediënten bij de hand te hebben.

Ingrid de Vos

———————————————————————————————————————-

16-10-2020

Een reactie op onderstaand gedicht.

Schemering

Terwijl de schemering
de dag zachtjes doorschuift
naar de avond
en de vogels
hun laatste vlucht maken
naar hun slaapplaats
schenkt de tijd ons ruimte
voor een mijmering.

Langzaam wegzinkend
in de jaren
die druppend versmelten
als een glijdende gletsjer
waarin herinneringen
gelijk fossielen
worden blootgelegd.

In het reeds donker
van de avond
zwem ik in een zee van weemoed
verlangend naar dat
wat nooit meer is
wat nooit meer komt
wat nooit meer wordt
maar wat ik oh zo mis.

Nadat ik dit gedicht heb voorgedragen, vraagt een mevrouw in de zaal: ‘Wilt u het gedicht nog een keer voorlezen.
Graag voldoe ik aan haar wens.’
Als het gedicht uitgelezen is pinkt de mevrouw een traantje weg.
Na afloop komt ze naar me toe en vraagt of ze het gedicht mag hebben.
‘Ja, ziet u,’ zegt ze tegen mij, ‘Mijn man is vorig jaar overleden en uw gedicht verwoorden precies mijn gedachten’.

Gedichten maken en voordragen is zo mooi en soms heel troostend.

Jans Renken